Aynı alışveriş için karttan iki kez ödeme alınması, özellikle POS cihazının ilk işlemi başarısız gösterip ikinci kez ödeme yapılması halinde sık görülür. İlk yapılması gereken işlem, gerçekten iki ayrı provizyon mu bulunduğunu yoksa bir işlemin bekleyen provizyon olup sonradan düşüp düşmeyeceğini kontrol etmektir. Banka uygulamasındaki “bekleyen işlem” ile kesinleşmiş hesap hareketi aynı şey değildir.
İki tahsilat da kesinleşmişse satıcıya yazılı olarak başvurup ikinci tahsilatın iadesi istenebilir. Fiş, POS slipi, banka hareketi ve alışverişin tek bir mal veya hizmete ilişkin olduğunu gösteren belge saklanmalıdır. Satıcı işlemi kabul edip iade başlatırsa, karta yansıma süresi bankanın ve kart kuruluşunun işlem döngüsüne göre birkaç gün sürebilir.
Satıcı iade yapmıyor veya işlemlerden birini kabul etmiyorsa kart çıkaran bankaya harcama itirazı yapılabilir. Özellikle tüketicinin onayı dışında gerçekleşen kart işlemlerinde 5464 sayılı Kanun çerçevesindeki itiraz mekanizması önemlidir. Mükerrer işlemde ise uyuşmazlığın niteliğine göre banka, işyeri ve ödeme kuruluşu kayıtları karşılaştırılır.
Bir işlemin PIN veya 3D Secure ile onaylanmış olması, aynı borcun iki kez tahsil edilmesini hukuka uygun hâle getirmez. Asıl soru iki ayrı ödeme için iki ayrı borç bulunup bulunmadığıdır. Bu nedenle “işlemi sen onayladın” savunması mükerrer tahsilat iddiasını tek başına çözmez.
İade sağlanamazsa tüketici işlemlerinde uyuşmazlık bedeline göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu gündeme gelebilir. Başvuruda yalnız ekran görüntüsü değil, bankadan alınmış kesinleşmiş işlem dökümü, satıcıyla yazışmalar ve varsa iki POS slipi sunulması ispatı belirgin şekilde güçlendirir.
Kaynak: 6502 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat – Ticaret Bakanlığı